Ngày 4 tháng 10

THÁNH PHANXICÔ ASSISI

1. Đôi dòng tiểu sử

Thánh Phanxicô chào đời vào khoảng cuối năm 1182, tại thành Assisi, ở phía bắc thủ đô Rôma và qua đời cũng tại đây ngày 3.10.1226. Cha ngài là ông Phêrô Bênađônê, một thương gia chuyên nghề bán len dạ rất giàu có; mẹ là bà Pica, một phụ nữ hiền đức, hiếm có.

Cậu Phanxicô rất hào hoa, lại được gia đình giàu có nuông chiều, nên cậu mặc sức ăn chơi phung phí. Mộng công danh thôi thúc, Phanxicô theo bá tước Gôthiê đi Briênnơ đi chinh phục vùng Apulia, gần thành Assisi. Nhưng ý Chúa nhiệm mầu đã khiến Phanxicô đau nặng và bắt buộc phải trở về quê hương.

Lần này, tuy vẫn ăn chơi như trước, nhưng Phanxicô cảm thấy những thú vui xưa kia dần dần mất hết ý nghĩa. Thế rồi Phanxicô đi tìm lý tưởng cao đẹp hơn. Một hôm, lúc đang cầu nguyện trong nguyện đường Đamianô nhỏ bé, Phanxicô nghe thấy tiếng Chúa phán ra từ cây Thánh Giá: “Phanxicô, con hãy đi sửa lại ngôi đền thờ của ta đang đổ nát!” Phanxicô hiểu câu nói này cách nông cạn, nên tình nguyện đi xin từng viên đá đem về sửa lại ba ngôi nguyện đường cạnh Assisi. Phanxicô chưa hiểu rằng, ngôi đền thờ mà Chúa muốn nói chính là Hội Thánh.

Ngày 24.2.1208, đang buổi lễ, Phanxicô nghe được đoạn Phúc Âm: “Các con hãy đi rao giảng Tin Mừng... Các con đừng mang theo tiền bạc, bao gậy...” (Mt 10,10). Phanxicô đã nhận ra tiếng gọi của Chúa, từ nay quyết tâm triệt để sống khó nghèo và theo Chúa trên con đường Thập Tự (Mt 19,21; Lc 9,1-6 ; Mt 16,24). Phanxicô vừa đi rao giảng Tin Mừng vừa khất thực.

Phanxicô muốn giống Chúa Giêsu cách trọn vẹn trong sự khó nghèo, trong tình yêu, trong sự giảng dạy và trong đau khổ. Chính vì thế mà Ngài hết lòng yêu thương những người nghèo khó, nhất là những bệnh nhân mà ngài nhìn thấy Chúa Giêsu ở nơi họ. Năm 1220, vì những khó khăn nội bộ của Hội Dòng do một số anh em cấp tiến gây ra, Phanxicô phải bỏ dở cuộc truyền giáo cho người Hồi giáo để trở lại nước Ý. Những anh em này muốn sửa đổi lý tưởng nghèo khó thuở ban đầu. Đây chẳng khác gì một cuộc tử đạo đặc biệt đối với Ngài. Vì quá đau khổ cho nên năm 1224, Phanxicô xin rút lui về ẩn mình tại núi Laverna. Nơi đây, ngài được Chúa in năm dấu thánh của Chúa trên chân tay và cạnh sườn của Ngài. Phanxicô đã sống một cuộc tử đạo này trong hai năm trời. Các vết thương luôn rỉ máu rất đau đớn nhưng còn đau đớn hơn nữa khi phải chứng kiến cảnh một số anh em càng ngày càng sống xa lý tưởng ban đầu đang diễn ra. Trong nỗi cô đơn và đau khổ do bệnh hoạn, ngài chỉ muốn hoàn tất ý định của Thiên Chúa cho đến khi “Bạn Chết” của ngài đến kết thúc cuộc đời vào ngày 3.10.1226.

Đức Giáo Hoàng Grêgôriô IX đã phong ngài lên bậc hiển thánh vào ngày 16.7.1228.

2. Những nét đặc trưng nổi bật

Hôm nay chúng ta cùng với toàn thể Giáo Hội kính nhớ vị thánh đặc biệt này. Thật khó có thể kể ra hết những sự tốt lành Chúa đã thực hiện qua cuộc đời của ngài, nhưng một trong những hình ảnh đẹp nhất người ta không thể không nhắc tới nhất là đối với hoàn cảnh cuộc sống hôm nay đó là hình ảnh về một con người của HOÀ BÌNH. Chính nhờ hình ảnh này mà ngài trở thành một con người được nhắc nhớ, yêu mến và tôn kính nhiều nhất không những trong Giáo Hội mà còn cả ngoài Giáo Hội nữa. Người ta tôn kính ngài như vị sứ giả của hoà bình.

Cuộc sống của ngài vô cùng đơn sơ, nhưng cái nhìn đơn sơ ấy đã trở thành lý tưởng cho con người của mọi thời đại. Chúng ta hãy lắng nghe những nét đơn sơ ấy được mô tả trong giai thoại kể về cuộc gặp gỡ giữa thánh nhân và con chó sói hung bạo tại Agodio:

Khi thánh Phanxicô cư ngụ tại Agodio thì có một con chó sói hung dữ đã xuất hiện, quấy nhiễu và gieo rắc tai họa cho mọi người. Mỗi lần đi ra ngoài, ai ai cũng phải trang bị khí giới sẵn sàng giao chiến với con thú dữ, có người sợ đến nỗi không dám ra khỏi nhà. Thấy vậy, ngày nọ thánh nhân quyết định đến chạm chán với con thú dữ, Ngài làm dấu thánh giá, đặt tất cả tin tưởng vào Chúa, rồi tiến thẳng đến trước mặt con vật. Vừa thấy thánh nhân, con vật nhe răng và chuẩn bị tấn công, nhưng thánh nhân không lùi bước. Ngài tiến lại gần, làm dấu thánh giá và gọi nó lại. Ngài nói với nó như trò chuyện với một con người:

- Này anh sói, anh lại đây, nhân danh Chúa Kitô tôi truyền cho anh đừng hãm hại ai nữa.

Như một phép lạ, con chó sói hung dữ ngoan ngoãn khép miệng lại và quấn quýt bên thánh nhân, thánh nhân lại tiếp tục bài giảng như sau:

- Này anh sói, anh đã gây ra không biết bao thiệt hại cho vùng này. Anh giết hại những tạo vật của Chúa mà không có phép Ngài. Anh không những sát hại những súc vật mà còn giết hại cả loài người là hình ảnh của Thiên Chúa nữa. Anh đáng bị trừng phạt vì tội giết người. Ai cũng ca thán kêu ca vì anh. Nhưng tôi, tôi muốn giải hoà giữa anh và họ để anh không còn hãm hại ai nữa.

Thánh nhân vừa nói xong những lời đó thì con sói vặn mình ra chiều sám hối và chấp nhận đề nghị của Ngài.

Thánh nhân nói tiếp: “Này anh sói, hẳn anh thích được làm hoà với mọi người chứ? Tôi hứa rằng: bao lâu anh còn sống anh sẽ không bị đói khát nữa, anh có hứa với tôi là anh sẽ không hãm hại bất cứ người và vật nào nữa không?

Con vật cúi đầu như đoan hứa. Thánh nhân đặt tay trên nó và đại diện cho thị dân Agodio long trọng cam kết những lời ngài vừa hứa với con chó sói. Giai thoại kể tiếp rằng: con chó sói đã được sống 2 năm tại Agodio, ngày ngày ra vào bất cứ nhà nào như chính nhà của nó, nó không làm hại ai mà cũng chẳng ai hãm hại nó, sau 2 năm, con vật qua đời giữa tiếng thương khóc của dân Agodio.

Anh chị em thân mến.

Trong tác phẩm có tựa đề là: “Tôi, Phanxicô” linh mục Carlô Carestô thuộc dòng tiểu đệ Chúa Giêsu đã đặt trên miệng thánh Phanxicô những lời sau đây: “Đọc lại những lời trong vô số những lời người ta viết về tôi, tôi phải thú nhận rằng; điều làm cho tôi thích nhất là những giai thoại có tựa đề: “những bông hoa nhỏ của Phanxicô”. Tôi cũng không nhớ những gì mà người ta kể lại nữa, đôi khi có những điều hơi quá đáng. Nhưng hệ gì, tôi lấy làm thích, tôi chấp nhận tất cả những điều đó. Bởi vì đó là một bức chân dung mà lòng tốt của anh em đã tô vẽ cho đẹp thêm. Đó là chân dung của sự bất bạo động, chân dung mà tôi yêu thích nhất và tôi xin cám ơn anh em đã hiểu được như thế.

Quả thực, Thánh Phanxicô Assisi là hiện thân của hoà bình, là sứ giả của bất bạo động. Giai thoại về con chó sói Agodio và bài ca vạn vật của ngài nói lên khát vọng của thánh nhân, Ngài giao hòa ngay cả với vạn vật, ngay cả những vật vô tri. Theo thánh nhân con người cần phải tỏ ra bất bạo động đối với thiên nhiên, với chim trời, với núi rừng, với không khí, với nước non. Chỉ với một tâm hồn thanh thản và hài hoà với thiên nhiên như thế con người mới có thể xây dựng hoà bình với con người.

Quả thật, chăm sóc bảo vệ thiên nhiên là thể hiện ý chí hoà bình cao độ nhất. Hoà bình ở đây chính là trách nhiệm đối với con người, không những con người của hiện tại mà con người của thế hệ mai sau nữa.

Lạy Chúa, nhờ lời cầu bầu của thánh Phanxicô.

Xin cho chúng con biết yêu chuộng hoà bình, hòa bình với mọi người và nhất là với những người đối nghịch với chúng con. Xin cho lời kinh Hoà Bình mà thánh Phanxicô để lại được thấm vào tim, vào phổi, vào khối óc của chúng con biến chúng con thành người sứ giả hoà bình của Chúa. Amen.

Lm. Giuse Đinh Tất Quý

Nguồn tin:  https://tgpsaigon.net/

3. Thánh Phanxicô Assisi, Đấng sáng lập Dòng Phanxicô, Bổn mạng nước Ý

Thánh Phanxicô sinh tại Assisi trong gia đình ông Pierre Bernardone và bà Pica. Phanxicô trải qua thời tuổi trẻ khá phóng túng. Khi tham gia cuộc chiến giữa Assisi và Perugia, ngài bị bắt làm tù binh. Sau đó, khi chuẩn bị ra trận một lần nữa, ngài nghe thấy có tiếng nói chất vấn trong lòng: “Tại sao con lại phục vụ bề tôi, mà không phục vụ chính Chủ Tể?” Đó là bước ngoặt mở ra cho ngài một đời sống hoàn toàn mới.

Trở về Assisi, Phanxicô bắt đầu hướng về những người nghèo khổ và các bệnh nhân phong cùi. Lúc ấy ngài mới 24 tuổi. Trong nguyện đường Thánh Đamianô, Phanxicô cầu nguyện trước Thánh giá lớn và nghe tiếng Chúa nói với ngài: “Con hãy xây dựng lại ngôi nhà của Ta, vì như con thấy, nhà ấy đang đổ nát.” Từ đó, ngài trở thành một người thợ xây đích thực. Để sửa sang nhà nguyện, ngài đã dùng tiền bạc của cha mình, khiến ông Bernardone đưa ngài ra trước tòa Đức Giám mục. Trước tòa, Phanxicô cởi bỏ hết y phục, tuyên bố ngài chỉ có một người Cha duy nhất là Cha trên trời.

Sự khai sinh Dòng Anh em Hèn mọn

Một buổi sáng nọ, Phanxicô nghe bài Tin mừng về việc Chúa sai các môn đệ đi truyền giáo. Thực hành Lời Chúa cách đơn sơ, ngài đi khắp đồng quê với đôi chân đất, thắt lưng bằng dây thừng, vừa đi vừa rao giảng: “Xin Chúa ban bình an cho anh chị em.” Dần dần, nhiều bạn hữu đến cùng ngài, và Phanxicô soạn cho họ một bản luật sống gồm những đoạn Tin mừng. Khi nhóm có mười hai anh em, họ đến Rôma để xin Đức Thánh cha Innocentê III phê chuẩn.

Đối với giáo dân, Phanxicô lập “Dòng ba”, ngày nay gọi là Dòng ba Phan Sinh Tại thế. Ngài cũng sai các anh em đi khắp nơi, và chính ngài đã đến gặp Quốc vương Hồi giáo tại Damiette để tìm cách chấm dứt cuộc chiến tranh giữa Kitô hữu và người Hồi giáo. Khi trở về, ngài thấy Dòng đang gặp nhiều khó khăn về sự hiệp nhất, ngài soạn một bản luật mới, rồi lui về núi Alvernia trong tình trạng kiệt sức. Tại đây, ngài được lãnh nhận các dấu thánh của Chúa Kitô chịu đóng đinh. Trong tâm hồn, ngài cảm nghiệm sâu xa tình yêu vô biên của Chúa Giêsu, Đấng hiến dâng mạng sống vì nhân loại. Năm 1226, Phanxicô sáng tác Bài ca Vạn vật ngay giữa những đau khổ lớn lao; và ngày 03 tháng 10 năm ấy, “trần trụi trên mảnh đất trần trụi” ngài trút hơi thở cuối cùng để đón nhận “chị chết thể xác”.

Người nghèo nhỏ bé

Hình ảnh Thánh Phanxicô gợi lên cho chúng ta một nghệ thuật sống và một lối thế hiện căn tính Kitô hữu. Năm 1228, Đức Giáo hoàng Grêgôriô IX đã tôn phong ngài hiển thánh. Với lòng yêu mến thiên nhiên, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đặt ngài làm bổn mạng cho môi trường sinh thái vào năm 1979. Ngoài ra, Thánh nhân cũng là nguồn cảm hứng cho những người dấn thân theo tinh thần bất bạo động.

Ngày 04 tháng 10, Giáo hội mừng lễ nhớ Thánh Phanxicô Assisi. Sau thời tuổi trẻ phóng túng, ngài đã chọn sống theo Tin mừng, phục vụ Chúa Kitô, Đấng ngài đã nhận ra cách đặc biệt nơi những người nghèo khổ và bị bỏ rơi, đồng thời chính ngài cũng chọn sống nghèo khó. Thánh nhân quy tụ quanh mình những người bạn đồng hành, gọi là Anh em hèn mọn. Trên các nẻo đường, thậm chí đến tận Đất thánh, ngài rao giảng tình yêu Thiên Chúa cho mọi người, cố gắng hết sức qua lời nói và hành động của mình để bước theo Chúa Kitô hơn. Năm 1226, ngài muốn được từ giã cõi đời trên mặt đất trần trụi.

“Mong sao Ngài được ngợi khen, ôi Chúa của con, cùng với muôn loài Chúa dựng nên;
cách riêng ngài Mặt Trời là anh chúng con.
Anh là ngày, Chúa dùng anh để soi sáng chúng con.
Anh đẹp và tỏa sáng với ánh quang rạng ngời,
Anh biểu thị Ngài, lạy Đấng Tối Cao.”

(Bài ca Mặt Trời – Thánh Phanxicô Assisi)

Chuyển ngữ: Maria Hải Châu, SSS

Nguồn tin: https://hdgmvietnam.com/